Rapamisin, Alzheimer riski taşıyan kişilerde beyin kan akışını artırdı

Organ nakillerinde doku reddini engellemek için kullanılan rapamisin adlı ilacın, Alzheimer'ın klinik belirtileri ortaya çıkmadan önceki bazı biyolojik değişimleri yavaşlatabileceği saptandı. Missouri Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yürütülen ve sonuçları Journal of Cerebral Blood Flow & Metabolism dergisinde yayımlanan pilot klinik çalışma, ilacın genetik risk taşıyan bireylerdeki damar etkilerini inceledi. Çalışma kısa süreli ve küçük ölçekli; ilacın hafıza kaybını önleyip önlemediği henüz kanıtlanmadı.

Çalışma nasıl yapıldı?

Alzheimer riskini artıran en önemli faktörlerden biri olan APOE4 gen varyantını taşıyan bireylerde, hafıza sorunları başlamadan yıllar önce beynin bazı bölgelerine giden kan akışında belirgin düşüş görülüyor. Araştırmada, yaşları 45 ile 65 arasında değişen ve henüz hiçbir demans belirtisi göstermeyen sağlıklı yetişkinlere dört hafta boyunca her gün düşük doz rapamisin verildi.

Sonuçlar ne gösterdi?

Ölçümler, rapamisinin serebral kan akışını yalnızca APOE4 taşıyıcılarında iyileştirdiğini gösterdi. Geni taşımayan bireylerde benzer bir artış kaydedilmedi. Araştırma ekibinin lideri Prof. Dr. Ai-Ling Lin, bulguların kişiselleştirilmiş tıp açısından önemli bir kanıt sunduğunu söyledi.

Kadınlarda etki neden önemli?

Lin, Alzheimer hastalarının yaklaşık üçte ikisinin kadın olduğunu hatırlattı. Rapamisin kaynaklı kan akışı artışı, özellikle kadın APOE4 taşıyıcılarında en yüksek düzeyde gerçekleşti. Daha önce fare modellerinde rapamisinin beyin yaşlanmasını yavaşlattığı ve kan dolaşımını düzenlediği görülmüştü. Pilot çalışma, benzer biyolojik mekanizmaların insanlarda da tetiklenebileceğine işaret ediyor.

Bu bulgu neyi kanıtlamıyor?

Kısa süreli çalışma, ilacın ileri yaşlarda hafıza kaybını kesin olarak engelleyip engellemediğini doğrudan göstermiyor. Araştırmada ilacın metabolik, enflamatuar ve mikrobiyom profilleri üzerindeki düzenleyici etkileri de incelendi. Uzmanlar, rapamisinin uzun vadeli bilişsel koruma sağlayıp sağlamadığının anlaşılması için daha geniş katılımlı ve uzun süreli klinik çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Kaynak: Haber Merkezi